Nagły, niekontrolowany napad kaszlu może pojawić się w najbardziej nieoczekiwanej chwili. Co wywołuje napady kaszlu i czy można ulżyć sobie, gdy nas dotykają, lub zupełnie im zapobiec? W tym artykule zajmiemy się zagadnieniem kaszlu i tym, co może wywoływać jego nagłe napady. 

Czym jest napad kaszlu?

Napad kaszlu może pojawić się, gdy jakieś podrażnienie gardła wywołuje nagły lub niekontrolowany odruch kaszlu.1,2 Taki rodzaj kaszlu niekiedy wiąże się z infekcją dolnych dróg oddechowych zwaną krztuścem lub kokluszem.1,3 Niemniej powszechnie nazywa się każdy nagły atak kaszlu „napadem”.4

Co może powodować kaszel?

Jest kilka możliwych przyczyn kaszlu. Najczęstszą z nich jest przeziębienie lub grypa.5 Inne przyczyny kaszlu obejmują:1,2,5

  • Alergie
  • Śluz spływający do gardła z tylnej części nosa (nieżyt nosa)
  • Infekcja dolnych dróg oddechowych, np. zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc lub COVID-19
  • Zgaga (objaw refluksu żołądka)
  • Palenie tytoniu

Rodzaje kaszlu

Jest kilka rodzajów kaszlu, które mogą powodować jego napady. Znając różnice między nimi możesz, jak i Twój lekarz, poznać przyczynę napadów kaszlu.6

Cechy fizyczne

  • Kaszel suchy lub niewyksztuśny1,6,7

Kaszel, który nie powoduje odksztuszania flegmy lub śluzu, niekiedy jest skutkiem infekcji lub utrzymuje się po jej ustąpieniu. Jest to tak zwany kaszel poinfekcyjny. Inną przyczyną suchego kaszlu mogą być leki na nadciśnienie, zwane inhibitorami ACE. Schorzenia takie jak astma i refluks (zgaga) mogą również wywoływać napady suchego kaszlu; podobnie jest z paleniem tytoniu, czynnikami drażniącymi w powietrzu, np. perfumami czy kurzem, a także przypadkowym zachłyśnięciem się ciałem obcym.

  • Kaszel mokry lub wyksztuśny1,6,7

Kaszel lub jego napad, który powoduje wydzielanie flegmy lub śluzu, może być spowodowany grypą lub inną infekcją, np. zapaleniem oskrzeli albo płuc. Być może przyczyną jest nieżyt nosa – powoduje go uczulenie lub inny stan chorobowy, skutkując spływaniem śluzu po tylnej ściance gardła i wywołując napad kaszlu.

Czas trwania

  • Kaszel ostry lub krótkotrwały1,7

Rozpoczyna się nagle i trwa od dwóch do trzech tygodni. Jego typową przyczyną jest infekcja dróg oddechowych.

  • Kaszel podostry1,7

Trwa od 3 do 8 tygodni i jest najczęściej kaszlem poinfekcyjnym.

  • Kaszel przewlekły lub długotrwały1,7

Utrzymuje się dłużej niż 8 tygodni i jest zwykle spowodowany paleniem tytoniu, inhibitorami ACE, nieżytem nosa, astmą, refluksem (zgagą) lub jakąś postacią zapalenia oskrzeli.

Dźwięk1,4,7

Niektóre rodzaje kaszlu różnią się jego dźwiękiem:

  • Kaszel szczekliwy – przypomina szczek i może wskazywać na objaw krupu (ostrego zapalenia tchawicy i oskrzeli)
  • Kaszel z poświstem – jego przyczyną może być niedrożność dróg oddechowych od np. astmy lub infekcji, takiej jak przeziębienie czy grypa.
  • Kaszel kończący się głośnym wdechem – ten charakterystyczny dźwięk jest objawem krztuśca, inaczej kokluszu. Jest to infekcja dróg oddechowych, której często towarzyszą napady kaszlu tak silnego, że powoduje zaczerwienienie twarzy. Kaszlowi mogą czasem towarzyszyć wymioty gęstym śluzem.

Czas1,7

Kaszel może występować zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy. Pewien rodzaj kaszlu, który występuje wyłącznie nocą, jest skutkiem chwilowego zatrzymania oddechu podczas snu. Jest ono bezdechem sennym. Może powodować uczucie senności następnego dnia.

Krztusiec może nasilać się w nocy. Astma natomiast może nasilać się zarówno w nocy, jak i o poranku.

Ulga od napadów kaszlu

Leczenie zależy od rodzaju kaszlu i jego przyczyny.7

Samodzielne leczenie kaszlu5

Kaszel zazwyczaj nie wymaga wizyty u lekarza. Kaszel można leczyć w domu następującymi sposobami:6

  • Odpoczywając, szczególnie gdy masz temperaturę i źle się czujesz,
  • pijąc dużo płynów, w tym gorących z sokiem z cytryny i miodem,
  • możesz również sięgnąć po ziołolecznictwo – zioła mogą pomóc w takim przypadku.

Leki na kaszel5

Farmaceuta może zalecić leki takie jak:

  • Leki na kaszel lub syrop
  1. Istnieją leki na kaszel mokry, na przykład Strepsils Natur kaszel mokry syrop, który zawiera tradycyjny ziołowy ekstrakt z bluszczu. Ekstrakt ten ułatwia rozpuszczanie śluzu oraz łagodzi jego wydzielanie w razie kaszlu.8
  2. Jeśli masz suchy kaszel, Strepsils Natur kaszel suchy i podrażnione gardło syrop złagodzi kaszel i podrażnienie gardła w sposób naturalny i skuteczny. Lek ten zawiera tradycyjnie stosowany ekstrakt ziołowy (z babki zwyczajnej).8
  • Pastylki do ssania na kaszel
  1. Warto wypróbować Strepsils Natur kaszel suchy i chrypka pastylki, które skutecznie pomagają złagodzić suchy kaszel i podrażnienie gardła.8

Kiedy należy zgłosić się z napadem kaszlu do lekarza5

 

Jeśli dokucza Ci kaszel lub martwią Cię jego napady, skontaktuj się z lekarzem, zwłaszcza w następujących przypadkach:

  • gdy kaszel trwa dłużej niż 3 tygodnie (kaszel uporczywy)
  • tracisz na wadze bez powodu
  • masz osłabiony układ odpornościowy (np. jesteś w trakcie chemioterapii lub chorujesz na cukrzycę)

Skontaktuj się z lekarzem bezzwłocznie, jeśli:

  • masz silne napady kaszlu lub nasilają się one szybko
  • czujesz się bardzo źle
  • boli Cię w klatce piersiowej
  • bok szyi jest opuchnięty i bolesny (powiększone gruczoły)
  • trudno ci oddychać
  • kaszlesz krwią

Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Wszystkie informacje przedstawione na tych stronach internetowych nie służą ani diagnozie stanu zdrowia, ani przepisaniu konkretnych leków czy terapii. Wszelkie sprawy zdrowotne należy zawsze konsultować z lekarzem. Zawsze czytaj etykietę produktu. Stosuj produkt wyłącznie zgodnie z zaleceniami. Nieprawidłowe użycie leku może być szkodliwe. Jeśli objawy nie ustąpią, zwróć się do lekarza.

RT-M-5qHeDD

  1. NICE Clinical Knowledge Summary. Cough. Last revised August 2023. Accessed: February 2025. https://cks.nice.org.uk/topics/cough/ 

  2. Paroxysm Definition & Meaning - Britannica Dictionary. Accessed: February 2025. https://www.britannica.com/dictionary/paroxysm 

  3. NHS UK. Health A to Z. Whooping Cough. Page last reviewed: 21 March 2023. Accessed: February 2025. https://www.nhs.uk/conditions/whooping-cough/ 

  4. COUGHING FIT. English meaning - Cambridge Dictionary. Accessed: February 2025. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/coughing-fit 

  5. NHS UK. Health A to Z. Cough. Page last reviewed: 8 December 2023. Accessed: February 2025. https://www.nhs.uk/conditions/cough/ 

  6. American Lung Association. Learn about Cough. Page last updated: January 15, 2025. Accessed: February 2025.  https://www.lung.org/lung-health-diseases/warning-signs-of-lung-disease/cough/learn-about-cough

  7. Cleveland Clinic Health Library. Cough: Causes, Diagnosis, Treatment & Conditions. Last reviewed on 01/22/2022. Accessed: February 2025.  https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/17755-cough 

  8. RB Data on file (Strepsils Core Claims Card)